Garizuma: 5. Domekea /B

GARIZUMA. 5. DOMEKEA /B

HITZALDIA

 

Senideok: gaurko liturgiak ibilbide eder bat eskeintzen deuskula esan daiteke; Jainkoak Itun barri bat egiten dau bere herriagaz, bere Semearen esanekotasuna emoten deusku ezaugarri, eta bizitza emotea frutu-emoile bihurtzen dala dinosku. Sartu gaitezan ibilbide hori egitera geure bizikerea aztertuz, edo berari begiratuz.

Itun edo Alkargo barri bat…

Hauxe ez ete dabe eskatzen bizitzan zehar agertzen doguzan geurekeriek, besteei eragiten deutsegun kalteak eta geure onurea baino ez bilatzeak, sarritan besteen lepotik edo hareik azpian hartuz eginak? Ez ete deuskue hauxe erakusten sufritzen dogun krisiaren iturriek eta ondorioek? Ez ete deuskue hauxe erakusten ikusten doguzan ustelkeriak eta alkar salatzeak? Ez ete deusku hauxe erakusten neuk eta neureek irabazi nahiak (politika mailan argi dago hau) bestea arerio lez hartzeak eta ha hondatu beharrak? Giro honetan bizi garanok (geure burua salbatu nahiak) ez ete garoaz familien apurketetaraino, hantxe, familian, askatzen dogulako kanpoan jasan eta iruntzitako garrazkeria guztia?

Jainkoak itun barria egin gura dau gugaz: apurtu-ezineko ituna; gure hutsak eta saldukeriak gogotan hartuko ez dauzana; askatasun giroan biziazoko gaituna; ha ezagutzeko inora joan beharrik izango ez doguna; geure, bakotxaren, barruan ezarria…

Jainkoak bere Semeagan sinatzen dau itun barri hori…

Errukitsua eta parkatzailea da Jainkoa; ez dago gure hutsei eta akatsei eta mugei begiratzen; ondo ezagutzen gaitu eta maitatzen. Jarri geike beragan gure uste on osoa. Horixe da bere Semeagan ikusi doguna: esaneko izatean ikasi dau Aitari zintzotasunez, leialtasunez erantzuten. Jesus Jainkoari begira bizi da, eta honek bere senideengana begira jarten dau, honeen alde bere bizia emoteraino.

Egoera zakarrean bizi dira oraindino, eta jan egingo dabe euren alde emoten dan bizia. Haren lepotik barre egingo dabe; aurrean erabiliko eta heriotzara eroango. Oztopo aurkitzen dabe holango bizikeran; nahiago dabe norbere burua zaintzen bizi izatea, horrek besteak aurrean erabiltera badaroaz ere…

Jainkoak besterik gura dau guretzat… Jarriko ete dogu gure uste on osoa beragan?

Jesus bilatzen dabenek zerutiko erantzuna ere izango dabe.

Hauxe da haren ikasleok ziurtzat euki beharrekoa: Jesusi jarraitzea, haren antzera Jainkoaren esaneko izatea… ez da erantzun barik geldituko. Hau da: haren antzera bizia besteen alde emotea —askok ulertu ez arren, edo haren lepotik barre egin arren— ez dau Jainkoak bere erantzun barik itziko. Jainkoak bete egingo dau bere ituna. Bizitza hori bere betetasuean sartuko dau. Holangoa berak onetsiko dau.

Senideok: Jainkoagan jarri daigula uste ona, haren esaneko izatea bilatu daigula, eta ez garala haren erantzun barik geldituko… ez ete dira gauza ederrak? Baina berbetan esaten dogun honek bizitzan gauzatzea eskatzen dau…

Hortxe daukaguz, horraitino, gure bizitzearen oparia hartzeko gertu dagozan familia, herrigintza, eleizgintza, lagunartea, lana eta abar. Euretan buru-belarri sartuz iragarri geike zenbateraino garan Jainkoaren esaneko, geure burua zaindu beharrean besteen alde lan eginez. Merezi dau!

 

 

 

(Edo, ebanjelioari buruz…)

 

Jesusek, eta bere berbeak eta bere egintzek, eztabaidea sortuazoten badabe bere ingurukoengan, eta batzuk beste barik gaitzesten badabe, eta beste batzuk entzun gura badeutsoe, oraingoan ebanjelariak zabalera joten dau, zabaldu egiten dauz ateak Jesusen inguruan, eta Jesus ezagutzeko atzerritarren gogo beroa mahairatzen deusku. Jesusen ezagupidea, ba, ebanjelariak judeguen lurralde estu eta txikitik zabalagora bialdu gura dau, haren unibertsaltasuna autortu gura dau...

Greziarrok azaltzen daben gogoari («Jauna, Jesus ikusi gura geuke») zelan erantzuten ete deutso Jesusek? Ez dau azaltzen bera nor dan. Ala bai? Bere "orduaz" jarduten dau, bere aintzaz, edo Gizonaren Semearenaz (bera dala Gizonaren Semea aditzera emonez)..., eta hori baiezteko zerutiko ahotsa jarten deusku; baina zerutiko ahots hau ("trumoi-hotsa" batzuentzat) ez da Jesusi ziurtasuna emoteko, judeguen itxikeria urratzeko baino: «Ahots horrek ez dau niretzat berba egin, zeuentzat baino».

Eta heriotzaz-bizitzaz hitz egiten dau: bizitzea norberetzat gorde ezkero, usteldu egiten da; besteen alde hil behar da fruturik emon gura bada, gari alearen antzera. Hau da: Jainkoagandik hartutako erregalua dan bizia, ezin da norberetzat gorde, usteldu egiten dalako; besteen alde emon behar da, eta horrela frutu ugari emoten da; ez norbere esku dagoalako hori, frutu emote hori (Jainkoaren aintza) Jainkoak berak sustatzen daualako baino. Horixe da, gainera, Jesusek bere jarraitzaileentzat, danentzat, gura dauana.

Baina egoera hori bere larritasunean bizi dau Jesusek. Zergaitik ez deutsoe entzuten? Zergaitik ez deutsoe ulertzen? Zergaitik ez deutsoe jarraitzen? Eta jarraitzen deutsoenek ere, zergaitik dira hain bildur, edo dabe hainbeste ezpai, edo... Baina gauza bat bai agertzen dauala ziur Jesusek: honainoxe heldu dala, hau Jainkoaren gauzea dala, heldu dala dana beteteko ordua. Hemendik aurrera Jainkoak hitz egin behar dau, eta haren berbea aintzaltzea izango da. Agertu daitela, ba, Jainkoaren aintza.

 

 

Garizuma: 4. Domekea /B

GARIZUMA. 4. DOMEKEA /B

HITZALDIA

 

Senideok: barriro jaio beharra daukagula esan deusku Jesusek gaurko ebanjelioan. Nikodemok ezinezkoa dala erantzun eutson. Eta halantxe da, geure ahalmenetatik lortu gura badogu. Jesusen erantzunean, ostera, Jainkoaren nahieratik jatorkun grazia dala aurkitzen dogu.

Begitu daigun zelan jokatzen dogun; Jainkoagaz zelango hartu-emonak daukaguzan. Eta, gehienetan autortu behar izango dogu, beste batzuengandik ikasitakoari jarraitzen deutsagula. Egin ete dogu ahaleginik Jesusengandik zuzenean entzuteko eta ikasteko?

Bigarren domekan Tabor mendian horixe entzun gendun agindu lez: entzuiozue. Baina guk gogor eusten deutsagu ikasitakoari, ebanjelioa dogun iturrira gitxitan edo ezerez joan garala autortu behar dogun arren.

Eta bildur gara badakigun apurtxoa kenduko ete deuskuen, eta hobe dala ezagunari eustea dinogu. Zelan obeditzen dogu, orduan, Tabor mendian agindua: entzuiozue? Zelan jaio geintekez barriro, geure izaera zaharrean jarraitzeko aukerea eginda badaukagu? Jesusi jarraitzeak adorea eskatzen dau; ustea Jainkoagan jartea, eta ez geure ahaleginetan, lorpenetan edo eskeintzarietan.

Ulertu eban Israel herria Jainkoagandik urruntzeak hondamendira eroiala, eta haren aurrean eta esanetan bizi izateak atsedena eta zoriona biziazoten eutsola. Eta baita hori Jainkoaren erregalua dala ere. Hau da: Jainkoak dana dauka bere seme-alabentzat; eta emon leigun guztia emona dau; ez deusku gehiagorik edo beste gauza barririk emongo aurrerantzean.

Guri dagokiguna, ba, ez da harengandik gehiago lortzea, harek emona bilatzea, aurkitzea, autortzea eta bizitzan gauzatzea baino.

Hauxe litzateke, ba, Jesusek dinoskuna onartzea. Hauxe litzateke barriro jaiotea: ez da lehenera bihurtzea, edo lehengoa apur bat aldatzea edo barritzea…, barriro jaiotea baino.

Geure barruan sakondu behar dogu, ba; eta hantxe aurkitu Jainkoaren aurpegia, haren antz eta irudira eginak izan gara-eta; eta harek gure barruan egiten dauzan onura guztiak bilatu eta azaleratu.

Zelan igarri daiket barriro jaio nazala? Zertan agertzen da hori? Oraingo lez uste izanik, hauxe erantzungo geuke: zintzoagoak izatean, edo horrenbeste kalterik edo txarkeriarik edo pekaturik ez egitean… Hau da: on gehiago eta txar gitxiago egitean.

Baina hori ete da barriro jaiotea? Argi esaten deusku Jesusek galbedarrak azkeneraino iraungo dauala gure barruan. Barriro jaiotea ez da, ba, txarkeria kentzea; beste zeozer da. Eta beste zeozer hori ez dago —barriro ere esan behar— geure ahalmenetan; hori Jainkoak emona da, geure barruan dago, eta bilatu behar dogu.

Horixe litzateke gugan Espirituari lan egiten iztea, eta haren esanetara jardutea. Eta geure mugak eta makaltasunak autortuz eta geure-geure lez onartuz. Espiritutik bizi izatea ahalezko dogulako onartzea.

Orduan berez ikusiko dogu gugan, ez gabizala geure burua salbatu guran, edo zerua irabazi guran, Jainkoaren erregalu garan hau besteen aberasgarri izateko lanetan dihardugula baino.

Hauxe da honetaz aita santu Frantziskok Fratelli tutti bere idazkian dinoskuna:

«Gure aldietako gizakien pozak eta itxaropenak, nekeak, atsekabeak eta itobeharrak, batez ere pobreenak eta sufritzen dagozanenak, alda batera geure poz eta itxaropen, neke, atsekabe eta itobehar bihurtzen diranean agertzen da Jesusen jarraitzaile garana. Kristoren jarraitzailearen bihotzean edozein giza egoerak dauka bere oihartzuna».

Ikusten dodanean, ba, neure ingurukoen edozein egoera larrik oihartzun dauala nire bihotzean, orduan esan neike barriro jaio nazala.

 

 

(Edo…)

 

Senideok: merezi dau sinisteak? Askeak ala morroi-mirabeak egiten gaitu sinismenak? Ez ete gaitu Jainkoaren menpean jarten? Bera maitatu behar dogu beste edozer edo edonoren gainetik; bere esanak bete behar doguz; atsegin emoten deuskuen gauza asko albo batera baztertu behar dogu; besteak jarri behar doguz geure buruaren gainetik; eta, batez ere pobreak izan behar doguz gogokoen… Larregi ez ete da hori? Nahiago ez ete dogu geure burua zaintzea, inoren ardurarik ez izatea eta atseginik eta gehien eta handienak hartzea?

Gauzak hain gordin jarri ezkero, ez bata ez bestea ez dirala gure gogoa, esango dogu, eta lehengotan geldituko gara. Eta, lehengotan, apur bat handik eta beste apur bat hemendixik dala jokatuko dogu. Hau da: besteen ardura apur bat hartuko dogu, baina geure burua galdu barik.

Danok dakigu gure bizitzan autobideetan lez gertatzen dana: automobilek atzerakako eta alboetako espiluak daroez; ezin daitekez ibili inoren konturik egin barik, alderantziz baino: zaindu egin behar dabez bai atzekoak eta baita albokoa ere, ondo ibilterik nahi izan ezkero. Horixe berori gertatzen jaku bizitzan: ondo bizi izaterik gura izan ezkero, ezin geikeo hor konpon egin albokoari… ez urrunekoari ere ez!

Gaurko liturgiak Jainkoaren herria jarri deusku eredugarri: honek sarri-sarri egiten eban ihes Jainkoaren Legetik, apurtzen eban Ituna; sarri bihurtzen zan inguruko herrien ohituretara eta jokabideetara. Eta…, hobeto joakon? Eurek autortzen dabe ezetz; batez ere ahaltsu edo izendun ez ziranei ez joaken batere ondo. Eta batez ere honeexek jasoten ebezan euren oihu, garrasi eta otoitzak; eta autortzen eben euren alde egoala zeruetako Jauna.

Jaunaren erantzuna profetak bialtzea zan; onbidera deitzea zan. Baina profetei ez eutseen jaramonik egiten, eta barre egiten eutseen eta iseka. Esperientziak erakutsiko eutsen bide horretatik hondamenera joiazala; eta autortu behar izango dabe maite ebala Jainkoak bere herria eta honen ona besterik ez ebala gura.

Guk hori Jainkoaren Seme Jesusengan aurkitzen eta autortzen dogu. Haren bizitzan ikusten dogu Jainkoaren nahia gauzaturik, eta hari emon geikeon erantzuna argiturik. Geuri dagokigu aukeratzea, senideok: onartuko dogu Jesusengan sinistea eta gure zoriona beragan oinarritzea? Harek zera eskatuko deusku: senidearen kontu hartzea, ha geure buruaren aurretik jartea zoriontasun bide bakar lez. Onartu daigun.

Ala uste dogu hori onartzeak besteen morroi-mirabe egiten gaitula, eta bizitzako errepideetan hobeto gabiltzala espilu barik? Hor barru-barruan badakigu ezetz, beharrezko doguzala espiluak, besteen ardurea hartzea, batez ere behartsuen diranena; baina gatx egiten jaku.

Horrexegaitik emon deusku Paulok argibide bat: maite gaitulako, Jainkoak ez dau geure ona besterik gura, eta bere Semeagan erakutsi deusku. Sinistu deiogun. Egin gaitezan haren jarraitzaile.

 

 

 

Garizuma: 3. Domekea /B

GARIZUMA. 3. DOMEKEA /B

HITZALDIA

 

Senideok: Liturgiaren dinamikan sartuko bagina, guretzako poztasun-iturri eta adore-emoile bihurtuko litzateke. Ez gaitezan, ba, axal hutsean gelditu; jar daigun arreta detaile guztietan.

Aurtengoa "B" ereduko Liturgia dogu. Azpimarratzen dana, Jainkoaren eta gizakiaren arteko Alkargoa da. Halan, Jainkoa ezagutzeko aukerea daukagu, eta gure burua eta gure eginkizunak onbideratzeko aukerea.

Ez gara geratzen ahalegindu garala, orain arte baino hobeak izan garala, edo eskeintzari gehiago egin dogula, eta, horregaik, Jainkoak saritu egingo gaitula ustean. Ez. Beste hauxe uste dogu: Jainkoak badauala guretzat zeozer, eta horrek zorionera eta betetasunera garoazala-eta, horrexen bila urteten dogu, eta horixe ospatzen dogu.

Israelen Jainkoa, bere herriagaz Alkargoa egiten dauan Jainkoa da. Bere burua behartzen dau bere herriagaz leial izateko, hari hutsik ez egiteko. Gauza bardina eskatuko deutso herriari; baina honek, behin eta barriro egingo dau huts, Jainkoari baino inguruko herriei gehiago begiratzen deutselako,

Herri honek, Jainkoaren aurrean, bere hutsegitea autortzen jakingo dau, gauzak okertzen jakozanean Jainkoagana bihurtuz erruki eta parkamen eske. Askotan profetak izango dira herriari bere hutsegitea eta Jainkoaren errukira bihurtzea gogoratuko deutsoenak.

Herriak, alde batetik, Jainkoaren 10 berbak (Aginduak) daukaz, Jainkoaren nahia ezagutzeko. Beste alde batetik, inguruko herriekaz eta hareen ohitura eta sasi-jainkoekaz bizi izan behar dabe. Sarriegitan gatx egingo jake Jainkoaren aginduren bat edo beste betetea, eta erreztasunera joko dabe, huts eginez.

Itun Barriak hutsik egiten ez dauana aurkezten deusku, aurreko domekan ikusten genduanez, Aitak Legearen eta Profeten gainetik maite lez aurkeztua, eta hari entzuteko aginduz.

Baina geuri ere, haren entzule izatea baino errezago egiten jaku geure usteetan geratzea. Halan dagoz zatituta Korintoko kristinauak, eta ezin ulertu leikee Paulok aurkezten deutsen mezua: Jesu Kristoren kurutzea eta heriotzea eurengandu behar dabela Pazkoara, bizitza barrira, heltzeko.

Ebanjelioan ere horixe ikusten dogu: judeguek euren otoitz eta eskeintzarietan jarraitzen dabe, Jesus onartu ezinda. gaurko ebanjelioak Jainkoaren gogoko eskeintzari bakar lez Jesus aurkezten deusku. Honek ez deutsoz Aitari "gauzak" eskeiniko, bere burua baino: geu garala Jainkoaren jauretxe, ozen adieraziz.

Izan daigun gogoan: hortxe daukaguz "10 berbak" (Aginduak); hortxe daukaguz Jesusen egintzak, "lehena" gaurkotu eta osotzen dabenak; eta hortxe dogu lehengo eta oraingo herria (euren artean geu ere). Eta ikusten dogu zein errez joten dogun Jainkoari "gauzak" eskeintzera, gure burua geuretzat gordez. Hori ez da uste osoa Jainkoagan izatea, geuk emon geikeozan gauzetan baino.

Horretan aberatsek aurrea hartzen deuskue. Jainkoa, ostera, pobreena, ez-eukiena, baztertuena… da. Honeek ezin deutsoe euren burua baino besterik eskeini. Jesusi jarraituz baino ez dogu hori ulertuko eta gure bizitzan gauzatuko.

 

(Edo…)

 

Senideok: Garizumako hirugarren domeka honek israeldarrek egindako lorpen handi baten aurrean jarten gaitu: atseden egunaren aurrean. Lehenengo irakurgaian entzun dogun 10 aginduen iragarpena benetan luzatzen da «Jaunaren eguna», «atseden eguna», aitatzerakoan.

Zeozer esan gura dau horrek: hebertarrentzat aparteko garrantzia eukala egun horrek; Jainkoari eskeinitakoa zan, haren herriko seme-alaba askeentzat (libreentzat), baina baita morroi-mirabeentzat ere, euren arteko erbestekoentzat eta abereentzat eurentzat ere bai. Esan daiteke, astegunetan, lanean buru-belarri sartuta, ez egoala Jainkoarentzat astirik, eta beharrezko ebela hari eskeinitako eguna: jai-atseden egun horretan jardungo eben etxekoekazko eta lagunekazko hartu-emonetan, Jainkoari eskeinitako egun giroan.

Ebanjelioak Jerusalemgo tenpluan gauzatzen dauz hartu-emonok. Eta begira, antxinako hain garrantzi handiko atseden eguna, Jainkoari eskeinitakoa, zertan geratu dan batzuentzat: negozio-egun bihurtu dabe. Hantxe dagoz, Jerusalemgo jauretxean, sal-erosketan eta diru-aldaketan. Eskeintzetarako beharrezko ziran, eta euren lekuan egozan. Baina zer ikusiko ete eban Jesusek hareengan, sokaz zigor bat egin eta handik ataraten ekiteko! Pobreen eskeintzetarako usoak saltzen egozanei, ordea, begiramena izan eutsen, berba egiteraino.

Senideok: zer da guretzat domeka, Jaunaren atseden-eguna? Benetan da Jaunari eskeinia? Gogoan doguz Jaunaren maiteak: gaisoak, behartsuak, gizarte honek bazterreratuak…? Zelangoa da gure otoitza, liturgia, eskeintza…? Onartuko ete leuke eta aintzat hartuko Jesus Jaunak?

Gure gizarteak EMAKUME LANGILEAREN EGUNA ospatzen dauan honetan gogoan izan behar dogu eliztarrik gehienak andrazkoak dirala; eleiz-lanetan diharduen gehiengo bat andrazkoena dala; andrazkoak etxean geldituko balira eleizeak ez leukela askorik iraungo… Baina ha ta guztiz ere emakumea baztertua dago gure eleizan; ez da agertzen ardura eta aginte lekuetan, eta lan apaletarako baino ez jako dei egiten…, eurak izanda, gainera, fedearen transmisinoa egiten dabenak, gehienbat.

Geuk esaten dogu, borondaterik onenaz, baina ohikerian edo errutinan jausita gagozala, beste bizitasun bat behar dogula, ez dogula poztasun edo jai-giroko aurpegirik mezatan, eta abar eta abar. Ikusten dogu erruki emoteko itxuran agertzen garala eta zeozer behar dogula: aldendu da langilea, aldendu da gaztea; aldenduko ete da emakumea?

Gure Eleizbarrutiak bere ardurearen barri emon deusku. Boskarren Ebanjelizatze Egitasmoa martxan jartean bereizketa aldia iragarrita, otoitzera eta hausnarketara deitu gaitu.

Gure eskualdean … lagun inguruk dihardue … taldetan hausnarketan eta otoitzean. Parrokia batzutan hileko meza baten egiten dabe lan hori han alkartzen diranek. Gehiengo handi-handi bat da taldeotan andrazkoena, nagusiak, edadekoak, gehienbat, eta euren kezkak eta itxaropenak agertu dabez Elizeaganako maitasuna eta ardurea argi itziz.

Taldeetan alkartzen diran eleiztarrek euren bizitzan kontraesanak ikusten dabez, eta ibilbide bat egin dabela ere bai: euren burua arduratsuagoa eta gaurkotuagoa ikusten dabe; betekizun edo kunplimentu hutsean ez dirala geratzen; nagusi eta zaharrenganako eta behartsuenganako laguntzan ere badiharduela… Baina ez dakie zelan gaztetu gure eleizea, urrunduak zelan erakarri eta gaurko munduan zelan kokatu, eta oraindino azaleko kultoan geratzen diranak zelan erakarri Ebanjelioaren barritasunera eta poztasunera.

Baina itxaropentsu agertzen dira, lehen baino argiago daukelako Eleizea ez dala abadeen gauzea, kristau guztiena baino, eta arduretan sartuta dagozala ikusten dabe, oraindino egiteko asko dagoanarren.

Aintzat hartu daigun, senideok, taldeetan eratuta, Ebanjelizatze Egitasmoan lanean diharduenen hausnarketea; eskerrak emon deioguzan Jainkoari gure artean lanerako sustatzen dauzenakaitik, eta, euren aldeko otoitzaz, onartu daigun alkarregaz egiten dogula Jesus Jaunak gaur eta hemen gura dauan Eleizea: emakumea aintzat hartzen dauana, pobrea eta pobreentzakoa, zaurituentzako osakai eta babesa… Jainkoaren zorakeria gizakion jakintza baino jakintsuagoa da-ta.

 

 

OTOITZA

Jainko sortzaile eta gizakion maitalea:
beharrezko doguz zugazko hartu-emonak
zeure antz eta irudiko egin gaituzulako
eta alkarrentzako sortuak izan ginalako.

Ez eiguzu itxi legekerian jausten,
eta, gitxiago, legeak norbere onerako
eta besteak norbere azpian jarteko erabilten.

Argitu eta elikatu eizu gure bizikerea eta jarduna
gure lanak senidearen onurea ere izan daian gogoan
eta guztiontzako eremu bihurtu daigun mundua
danon Aita/Ama zarala autortu daigun.

Bihozbarritu gaizuz, Jauna.

—Amen.